Министрлер Кабинетинин төрагасы Адылбек Касымалиев жана Тажикстан Республикасынын Премьер-министри Кохир Расулзода Бишкек шаарында кыргыз-тажик өкмөттөр аралык кеңешинин биринчи отурумун өткөрүштү.
Министрлер Кабинетинин башчысы Адылбек Касымалиев 2025-жыл Кыргызстан менен Тажикстандын ортосундагы мамилелерде тарыхый этап болуп калганын белгилеп, эки тараптуу саясий диалогдун жогорку деңгээлин жана өлкөлөрүбүздүн мамлекеттер аралык мамилелердин туруктуу системасын түзүүгө умтулуусун ырастады.
«Бүгүнкү күндө кылымдарды карыткан достукка жана коңшулаштыкка негизделген кыргыз-тажик мамилелери сапаттык жактан жаңы деңгээлге көтөрүлүп, Кыргыз Республикасынын тышкы саясатында негизги орундардын бирин ээлейт деп ишенимдүү айта алабыз. Кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасын делимитациялоо процессинин ийгиликтүү аякташын өзгөчө белгилегим келет, бул биздин өлкөлөрдө гана эмес, бүтүндөй аймакта коопсуздукту жана туруктуулукту чыңдоонун чечүүчү фактору болуп калды. Мамлекеттик чек аранын калган тилкелерин демаркациялоо процесси жакынкы аралыкта аяктайт деп ишенем. Мамлекет башчыларыбыз – урматтуу Садыр Нургожоевич Жапаров жана урматтуу Эмомали Шарипович Рахмон – өз эрки менен эки тараптуу кызматташтыктын прогрессивдүү өнүгүшүнө өбөлгө түзүшүүдө», - деди ал.
Адылбек Касымалиев түзүлгөн кыргыз-тажик өкмөттөр аралык кеңеши эки тараптуу өнөктөштүктү өнүктүрүүдө жана мамлекет башчыларынын деңгээлинде жетишилген бардык макулдашууларды ишке ашырууда маанилүү механизм болуп саналарын белгиледи.
Соода-экономикалык кызматташтык жөнүндө сөз кылып жатып, Министрлер кабинетинин башчысы эт-сүт азыктарын, тигүү-текстиль буюмдарын, көмүр, айнек буюмдарын, анын ичинде курулуш жана атайын айнектерди, ошондой эле кантты жеткирүүнү көбөйтүүгө даяр экенин билдирди. Эки мамлекеттин башчыларынын өлкөлөр ортосундагы товар жүгүртүүнү көбөйтүү боюнча тапшырмасын аткаруу максатында конкреттүү чараларды, этаптарды жана жооптуу аткаруучуларды камтыган "жол картасын" иштеп чыгуу жана ага кол коюу сунушталды. Мындан тышкары, кыргыз тарап продукцияны илгерилетүүнүн, ишкерлер ортосунда түз байланыштарды түзүүнүн жана туруктуу өткөрүү каналдарын түзүүнүн натыйжалуу механизми катары Кыргызстандын Тажикстандагы жана Тажикстандын Кыргызстандагы соода үйлөрүн ачуу маселесин кароону сунуштады.
Адылбек Касымалиев транспорттук-логистикалык чөйрөдөгү кызматташтык маселелерине да токтолуп, логистикалык байланыштарды өнүктүрүүдө чек ара инфраструктурасын жакшыртууга жана контролдук-өткөрүү пункттарынын ишинин натыйжалуулугун жогорулатууга басым жасоо максатка ылайыктуу экенин белгиледи. Кеп иштеп жаткан өткөрүү пункттарын модернизациялоо, алардын өткөрүү жөндөмдүүлүгүн кеңейтүү, тиешелүү логистикалык жана жүк терминалдарын өнүктүрүү, ошондой эле бажы жана чек ара башкаруусуна заманбап санариптик чечимдерди киргизүү жөнүндө болуп жатат.
«Кыргызстан Тажикстандын товарлары үчүн ЕАЭБ рыногуна, ошондой эле ВСП+ системасы аркылуу Европа Биримдигине «соода дарбазасы» болууга даяр. Белгилүү болгондой, Кыргыз Республикасы стратегиялык мааниге ээ болгон ири инфраструктуралык долбоорду – Кытай – Кыргызстан – Өзбекстан темир жолун курууну ишке ашырууда, бул биздин өлкөнүн транзиттик потенциалын кыйла жогорулатат жана анын Евразия мейкиндигиндеги маанилүү логистикалык түйүн катары ролун бекемдейт. Бул транспорттук коридор Тажикстан Республикасы үчүн да жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат», - деди ал.
Министрлер Кабинетинин башчысы туризм тармагындагы кызматташтыктын оң динамикасын белгилеп, 2025-жылдын жыйынтыгы боюнча Кыргызстанга Тажикстандан 86 миң турист келгенин билдирди. Бул көрсөткүч 2024-жылга салыштырмалуу 12 эсеге көбөйдү.
Кыргыз тараптын биргелешкен кыргыз-тажик туристтик долбоорлорун ишке ашырууга, анын ичинде үчүнчү өлкөлөрдүн жарандары үчүн Борбор Азия өлкөлөрү үчүн бирдиктүү виза киргизүүгө кызыкдар экендиги билдирилди.
Маданий-гуманитардык кызматташтык жөнүндө сөз кылып жатып, Адылбек Касымалиев үстүбүздөгү жылдын май айында Кыргыз Республикасында Тажикстан Республикасынын маданият күндөрүн өткөрүү пландаштырылып жатканын, бул маданий диалогду тереңдетүүгө кошумча түрткү берерин белгиледи.
Мындан тышкары, ал тажик тарапты Кыргызстанга Көчмөндөр оюндарынын алтынчы дүйнөлүк оюндары өтүп жаткан мезгилде келүүгө чакырды.
Сөзүнүн аягында Министрлер кабинетинин төрагасы кыргыз тарап Өкмөттөр аралык кеңештин алкагында жетишилген макулдашууларды ишке ашырууга ниеттенип жатканын ишендирди.
Өз кезегинде Тажикстан Республикасынын Премьер-министри Кохир Расулзода тажик тарап Кыргыз Республикасы менен ынак коңшулук мамилелерди өнүктүрүүгө жана өз ара пайдалуу кызматташтыкты чыңдоого өзгөчө маани берерин белгиледи.
Анын айтымында, Өкмөттөр аралык кеңеш биргелешкен демилгелерди илгерилетүү, соода-экономикалык өз ара аракеттенүүнү кеңейтүү, энергетика, транспорт, айыл чарба жана башка артыкчылыктуу багыттарда кызматташтыкты өнүктүрүү үчүн жакшы аянтча болот.
Тажикстан Республикасынын Премьер-министри жетишилген макулдашууларды ишке ашырууга жана Кыргыз Республикасы менен өнөктөштүктү мындан ары өнүктүрүүгө даяр экендигин ырастады.
Өкмөттөр аралык кеңештин жыйынынын жүрүшүндө тараптар жогорку жана жогорку деңгээлде жетишилген макулдашууларды ырааттуу илгерилетүүнү камсыз кылуу, ошондой эле ар кандай тармактарда кызматташтыкты мындан ары кеңейтүү боюнча пландарды белгилешти. Тараптар бүгүнкү жыйын эки өлкөнүн ортосундагы кызматташтыктын бардык тармактарында мындан аркы активдүү өз ара аракеттенүүгө түрткү берерине ишеним билдиришти.
Жыйындын соңунда биздин Өкмөттөр аралык кеңештин биринчи жыйынынын протоколуна, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Экономика жана коммерция министрлигинин алдындагы "Кыргыз экспорт" экспортту өнүктүрүү жана илгерилетүү борбору менен Тажикстан Республикасынын Соода-өнөр жай палатасынын ортосундагы өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумга кол коюлду.
