Туристтердин көбү үчүн Чэнду - эң оболу, атактуу алп пандалардын жана эки миң жылдан ашуун убакыт мурда курулуп, ЮНЕСКОнун Бүткүл дүйнөлүк мурастар тизмесине киргизилген байыркы Дуцзянъянь ирригациялык системасынын мекени. Бирок заманбап Чэнду — бул өлкөнүн гана эмес, дүйнөнүн көптөгөн мамлекеттеринин транспорттук тармагынын өнүгүшүн аныктаган долбоорлор төрөлгөн Кытайдын эң ири инфраструктуралык борборлорунун бири.

Эгерде Пекин өлкөнүн саясий багытын белгилесе, Шанхай анын экономикалык ыргагын аныктайт, ал эми Ханчжоу келечектин технологияларын калыптандырат, Чэнду болсо кыймылды камсыз кылат. Дал ушул жерде заманбап Кытайды элестетүү мүмкүн болбогон долбоорлор жаралат: саатына жогорку ылдамдыктагы автомагистралдар, заңгыраган грандиоздуу көпүрөлөр, тоннелдер, транспорттук развязкалар жана өлкөнүн бүтүндөй региондорун бири-бири менен байланыштырган логистикалык системалар.

Ошондуктан биздин пресс-турдун негизги чекиттеринин бири мамлекеттик Shudao Investment Group корпорациясынын - Кытайдагы эң ири инфраструктуралык холдингдердин биринин башкы кеңсеси болду. Бүгүнкү күндө компания ондогон ишканаларды бириктирет, наркы 1,34 триллион юандан ашкан активдерди башкарат, 60 миңге чукул кызматкерди камтыйт жана дүйнөнүн 60тан ашык өлкөсүндө жана региондорунда долбоорлорду ишке ашырып келет.

Биринчи караганда холдингдин түзүмүн түшүнүү оңой эмес. Бирок бардыгы жетишээрлик деңгээлде логикалуу уюштурулган. Shudao Investment Group өнүгүү стратегисын калыптандырат жана автомобиль жолдорун, көпүрөлөрдү, тоннелдерди куруу жана эксплуатациялоо, логистика, интеллектуалдык транспорттук системалар жана инфраструктуралык инвестициялар тармагында иштеген компанияларды бириктирет. Дал ушул холдингдин туунду ишканалары бул масштабдуу долбоорлорду турмушка ашырат.

Ушундай эң ири ишканалардын бири — Sichuan Road & Bridge Group (SRBG). Бул компания эчак эле Кытайдын курулуш тармагынын флагмандарынын бирине айланган. Ондогон жылдар бою жасаган эмгегинде SRBG адистери 30 миң чакырымдан ашык жол, үч миңден ашык көпүрө жана 200 ири тоннель курушкан. Бүгүн компаниянын ишмердүүлүгүнүн географиясы Кытайды гана эмес, масштабдуу инфраструктуралык долбоорлорду ишке ашырып жаткан дүйнөнүн 30дан ашык өлкөсүн камтыйт.

Жолугушуу учурунда кытайлык кесиптештер кургак цифралар менен гана чектелишкен жок. Алар холдинг өлкөнүн транспорттук инфраструктурасын өнүктүрүүдө кандай роль ойноорун кеңири айтып беришти. Кеп жолдорду жана көпүрөлөрдү куруу жөнүндө гана эмес. Shudao долбоорлорду дээрлик бардык этаптарда — долбоорлоодон жана инвестиция тартуудан баштап, даяр объекттерди эксплуатациялоого чейин коштоп жүрөт. Дал ушундай комплекстүү мамиле Кытайдын ылдам инфраструктуралык өнүгүшүнүн негиздеринин бири болуп калды.

"Бир алкак - бир жол": Инфраструктура өнүгүүнүн стратегиясы катарында

Холдингдин ишмердүүлүгү менен таанышкандан кийин бизге масштабдуу видеопрезентация тартуулашты. Биринчи кадрлардан тартып эле кеп жөн гана жолдорду, көпүрөлөрдү жана тоннелдерди куруу жөнүндө болбой турганы айкын болду. Эбегейсиз экранда биринин артынан бири заманбап автомагистралдардын, горизонтко сиңип кеткен эстакадалардын, тоо массивдерин тешип өткөн грандиоздуу көпүрөлөрдүн, тоннелдердин, транспорттук развязкалардын жана ири өнөр жай объекттеринин таасирдүү кадрлары пайда болуп жатты. Ишке ашырылып жаткан долбоорлордун чыныгы масштабын көрүүгө мүмкүндүк берген абадан тартылган кадрлар өзгөчө күчтүү таасир калтырды.

Бүткүл презентацияда кызыл тилке менен «Бир алкак - бир жол» демилгеси өттү. Компаниянын өкүлдөрү көптөгөн инфраструктуралык долбоорлор дал ушул демилгенин алкагында ишке ашырылып жатканын баса белгилешти. Алардын айтымында, бул стратегия жаңы транспорттук коридорлорду курууга гана эмес, эл аралык сооданы, логистиканы, инвестицияларды өнүктүрүүгө жана өлкөлөр ортосундагы узак мөөнөттүү экономикалык кызматташууга багытталган.

Фильмди көргөндөн кийин холдингдин түрдүү бөлүмдөрүнүн өкүлдөрү өз иштери тууралуу кеңири айтып беришти. Компаниянын ишмердүүлүгү жол курулушунан кыйла кенен экени белгилүү болду. Автомагистралдардан, көпүрөлөрдөн жана тоннелдерден тышкары, холдинг өнөр жай ишканаларын, заводдорду, жарандык багыттагы объекттерди жана турак жай комплекстерин курууга катышып, долбоорлорду бардык этаптарда - долбоорлоодон баштап эксплуатацияга берүүгө чейин коштоп келет.

Дал ушундай комплекстүү мамиле компанияга Кытайдын чегинен кыйла алыска чыгууга мүмкүндүк берди. Бүгүнкү күндө Shudao жана анын туунду ишканаларынын долбоорлору дүйнөнүн отуздан ашык өлкөсүндө ишке ашырылууда, ал эми Борбордук Азия андан аркы кызматташуунун келечектүү багыттарынын бири катары каралууда.

Көпүрөлөрдөн уйдун куйруктарына чейин: Кытай бизнесинин күтүүсүз сунушу

Расмий презентациядан кийин жолугушуунун атмосферасы байкаларлык түрдө өзгөрдү. Катуу баяндамалардын ордуна жандуу диалог башталды. Бир столдун айланасына курулуш бөлүмдөрүнүн жетекчилери гана эмес, холдингдин түзүмүнө кирген бизнестин башка багыттарынын өкүлдөрү да чогулушту. Ошондон улам баарлашуу инфраструктуралык долбоорлордун чегинен кыйла алыска чыгып, Кыргызстан менен Кытайдын кызматташуусуна жаңы жагынан кароого мүмкүндүк берди.

Жолугушуунун эң кызыктуу катышуучуларынын бири тамак-аш өнөр жайы тармагында иштеген ишкер болду. Анын компаниясы татымалдарды, тамак-аш ингредиенттерин жана анын ичинде салттуу кытай медицинасында колдонулуучу компоненттерди чыгарат. Бүгүнкү күндө бул продукция дүйнөнүн көптөгөн өлкөлөрүнө жеткирилет, ал эми мусулман калкы бар мамлекеттер үчүн атайын ишкана адал продукциялардын линиясын иштеп чыккан.

Кыргызстандык делегацияга кайрылып, ишкер күтүүсүздөн агроөнөр жай тармагындагы кызматташууга көңүл бурууну сунуштады. Анын айтымында, кытай рыногунда уйдун куйруктарына жана Кыргызстан Кытайга экспорттой ала турган айрым субпродукцияларга туруктуу суроо-талап бар. Өз кезегинде, кытай тарап ата мекендик өнөктөштөргө өзү чыгарган адал татымалдарды жана тамак-аш ингредиенттерин сунуштоого даяр.

Бул сунуш дароо баарлашууну жандантты. Жолугушуунун катышуучуларынын бири жылмаюу менен кыска, бирок абдан мазмундуу фраза менен жыйынтыктап койду:

«Биз сизге — куйруктарды, сиз бизге — адал татымалдарды».

Албетте, мындай алмашуу эки өлкөнүн ортосундагы тийишүү чекиттери канчалык күтүүсүз болушу мүмкүн экенинин жаркын мисалы катары гана айтылды. Бирок бул тамашанын артында жетишээрлик олуттуу идея жатат: заманбап кызматташуу эчак эле жолдорду жана көпүрөлөрдү куруунун алкагынан чыккан. Ал сооданы, айыл чарба продукциясын кайра иштетүүнү, тамак-аш өнөр жайын, логистиканы жана өз ара пайда алып келе турган жаңы нишаларды издөөнү камтыйт.

Дал ушундай неформалдуу жолугушуулар көп учурда бир нече саатка созулган расмий сүйлөшүүлөргө караганда бири-биринин муктаждыктарын жакшыраак түшүнүүгө мүмкүндүк берет. Бир чыны чай үстүндө убакыттын өтүшү менен чыныгы биргелешкен долбоорлорго айлана турган идеялар талкууланат. Кыргызстан үчүн мындай байланыштар өзгөчө маанилүү. Алар кытай бизнесинин кызыкчылыгы ири инфраструктуралык долбоорлорго гана эмес, айыл чарбага, продукцияны кайра иштетүүгө, тамак-аш өнөр жайына жана өз ара сооданы өнүктүрүүгө да жайылтыларын көрсөтүп турат. Ал эми бул кызматташуу үчүн мүмкүнчүлүктөр кыйла көп болуп жатканын билдирет.

Shudao Investment Group компаниясына болгон визит заманбап Кытай жөн гана жолдорду, көпүрөлөрдү жана тоннелдерди курбасын дагы бир жолу далилдеди. Ал масштабдуу инвестициялык долбоорлор бизнестин конкреттүү демилгелери менен катар жашаган узак мөөнөттүү өнөктөштүк мамилелерди курууга умтулат. Ал эми кээде биринчи караганда чакан көрүнгөн дал ушундай идеялар өлкөлөр ортосундагы келечектеги кызматташуунун баштапкы чекити болуп калат.

Кечинде коштошуу кечки тамагында кытайлык кесиптештер моюнга алышты: журналисттерди чакыруунун башкы максаты - заманбап Кытайды ичинен көрсөтүү, анын жетишкендиктерин, пландаштырууга болгон мамилесин жана ачык өнөктөштүккө даярдыгын билдирүү болчу.

Чыныгы көпүрөлөр 

Пресс-турдун 11 күнүндө биз абдан ар түрдүү Кытайды көрдүк: байыркы Пекин улуу өткөн чагы жөнүндө, ишкер Шанхай - экономикалык кубаттуулугу жөнүндө, жогорку технологиялуу Ханчжоу - келечек жөнүндө айтып берди. Чэнду болсо бул ийгилик эмнеге таянаарын көрсөттү: масштабдуу инфраструктурага, стратегикалык ой жүгүртүүгө жана узак мөөнөттүү байланыштарга багыт алууга.

Сапардын башкы жыйынтыгы - басып өткөн чакырымдар эмес, эң бекем көпүрөлөр дарыялардын жээктерин эмес, өлкөлөрдү, экономикаларды жана адамдарды бириктирери тууралуу түшүнүк болду. Жана бүгүн ушундай көпүрөлөрдүн бири Кыргызстан менен Кытайдын ортосунда бекемделип жатат.

Автор София Березовская